Nov 30, 2008
Folkert

Digitale Zeepkisten

De NRC weekendbijlage van zaterdag 29 november jl. bevat een artikel over ‘bloggen’ (titel: digitale zeepkisten). Het is jammer dat dit artikel professionele journalistiek en zogenaamde burgerjournalistiek als elkaars opponenten neerzet. In dit verband wordt gretig geciteerd uit het werk van de grote internetcriticaster Andrew Keen (The Cult of the Amateur). De algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten sluit zich aan bij de kritiek op burgerjournalistiek. Letterlijk;

Burgerjournalistiek is leuk (…) maar het is net als bij met een operatie: zou u zich laten opereren door een burgerchirurg? Je kunt met alle respect niet meer dan half werk van burgerjournalisten verwachten, want ze kunnen er maar half werk insteken (…) Ik denk dat kwaliteit uiteindelijk overwint.

1. Is het begrip ‘journalistiek’ hier wel van toepassing?  Van Dale definieert journalistiek als ‘het regelmatig verstrekken van in- en voorlichting omtrent het dagelijkse gebeuren via de media‘. Zowel inlichting als voorlichting hebben betrekking op feiten. Vervolgens kunnen op basis van feiten conclusies getrokken worden en kan men zich hierover een mening vormen. Bloggen moet vooral in de betekenis van het laatste gezien worden; het geven van een persoonlijke mening of visie op een feitelijke gebeurtenis. Ook traditionele media maken een onderscheid in feitelijk nieuws en opinie-stukken.

2. Professionele journalistiek en de mening van ‘amateurs’ (doelgroepen; zij die veelal professioneel ‘behandeld’ worden) vullen elkaar aan! Professionele content en professioneel handelen worden gevalideerd door amateurs. Wat zegt de burger meer over de kwaliteit van een ziekenhuis; de CV’s en opleidingen van de hier praktizerende artsen of de ervaringen van patienten? In een maatschappij met  mondige burgers en prosumers heeft de professionele praktijk (of dit nu journalisten, reporters of artsen zijn) de amateuristische ervaringspraktijk nodig om de waarheid te vinden (en die ligt meestal toch ergens in het midden).

3. Is hier geen sprake van begripsverwarring? Sociale media (Blogs, tweets, wiki’s en dergelijke) worden veelal over een kam geschoren terwijl ze elk een ander doel hebben. In een blog staat een opinie van een individu centraal, vervolgens wordt middels een ‘discours‘ de opinie nader geëxploreerd en verduidelijkt. Het gaat hierbij niet zozeer om waarheidsvinding maar meer om meningsvorming en verkenning. Binnen een wiki staat waarheidsvinding wel centraal en worden individuele meningen en opinies als zodanig ook aangemerkt. Binnen een wiki wordt het proces van waarheidsvinding zo transparant mogelijk gemaakt door onder andeen versiebeheer en mutatielogs.

4. Informatie overload versus adequate filtering. In het dagelijkse bombardement van feiten, meningen en beelden heeft het individu behoefte aan adequate filtering en niet aan het reduceren van de ‘information overload’. Zowel bij waarheidsvinding als bij meningsvorming is juist een overvloed aan informatie wenselijk. Professionele media en sociale media vormen gezamenlijk een adequaat filtermechanisme.

Niemand heeft een claim op de waarheid. Het wordt tijd dat professionele media de sociale media gaat omarmen in plaats zich daarvan te distantiëren.

Leave a comment