Dec 4, 2014
Folkert
Comments Off on Dokter Watson & Zuster Embrace

Dokter Watson & Zuster Embrace

(een liefdesroman over goede en verantwoorde ouderenzorg?)

In de afgelopen jaren heeft het digitaliseren van verpleegkundige en medische processen een hoge vlucht genomen. Met digitaal werken gaat het beter, sneller en is het duurzaam goedkoper….en meestal gevolgd door de gevleugelde woorden; ‘zodat we meer tijd hebben voor de patiënt’. Onlangs bracht ik een bezoek aan een verpleegafdeling waar ik een oud-collega sprak. “We moeten tegenwoordig veel meer registreren en administreren!” Dit beeld wordt bevestigd door onderzoek. Per dag is men gemiddeld 2 tot 3 uren ‘kwijt’ aan administratie. 95% vindt dat de registratielast de afgelopen 5 jaar is toegenomen.

Hoe kan het dat de registratielast is toegenomen? Ondanks de overstap naar digitaal werken?

De Efficiëntie Paradox
Oorzaken van de toegenomen registratielast worden meestal toegeschreven aan zaken als  wet- en regelgeving, het verantwoorden van de kwaliteit van zorg, het rapporteren van KPI’s, wetenschappelijk onderzoek ed. Maar mijn inziens speelt de profetie van digitaal werken ook een belangrijke rol. Juist omdat men veronderstelt dat digitaal werken tijd bespaart, ziet men mogelijkheden om op de werkvloer meer en frequenter te meten. Dit is wat ik noem de Efficiëntie Paradox: door digitalisering is de inspanning per deelproces verminderd, hierdoor is ruimte ontstaan voor meer administratieve processen. Echter wanneer vaardigheden, middelen en integratie niet afdoende zijn, neemt de registratielast toe.

Experiment Regelarme Zorg
Om de administratielast in de langdurige zorg aan te pakken heeft voormalig VWS-staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten in 2011 het initiatief genomen voor de Experimenten RegelArme Instellingen (ERAI). Sinds 2013 hebben 25 zorgorganisaties aan dit experiment meegedaan. Uit de evaluatie blijkt dat deelnemende zorgorganisaties een cultuuromslag doormaken die onomkeerbaar is. Niet het recht op zorg of wat vastgelegd is in het indicatiebesluit staat centraal, maar datgene waar cliënten behoefte aan hebben, wat aansluit bij wat zij kunnen en willen. Verder onderscheidt ERAI zich omdat meer sprake is van narratieve kwaliteitsverantwoording dan van kwantitatieve verantwoording.

Goede zorg is een mening, verantwoorde zorg is een meting!
Zorg is een ‘tripartiete overeenkomst’ tussen zorgontvanger, zorgverlener en een financier (verzekeraar). Daar waar de zorgverlener de zorgontvanger goede zorg wil leveren, is de financier/verzekeraar vooral gericht op verantwoorde zorg; risicobeheersing, zorgpaden, protocollering ed. Op de zorgvloer leven beide paradigma’s naast elkaar. Goede zorg is een mening, verantwoorde zorg is een meting! En daar waar in toenemende mate verantwoording afgelegd moet worden, wordt meer en meer gemeten.

De vraag is niet hoe je minder kunt meten. Hoe je kun je anders en meer meten en tegelijkertijd de administratieve lasten significant verlagen?

B&C Zorgbeheer: validatie en valorisatie
Bij Bossers & Cnossen ontwikkelen wij software voor de zorg, specifiek een elektronisch ouderendossier (EOD); B&C Zorgbeheer. Bij de ontwikkeling van dit EOD speelt valorisatie een belangrijke rol. Op basis van verzamelde data worden wetenschappelijke inzichten vertaald naar instrumenten om de zorg, het welzijn en levensplezier van ouderen te verbeteren. Zo bevat het EOD B&C Zorgbeheer een uitgebreide bibliotheek aan vragenlijsten en instrumenten die de zorgverlener en de oudere ondersteunen bij de uitvoering van het zorgleefplan.

Ik ontken niet dat ook wij ons steentje bijdragen in de registratielast. Door veel aandacht te besteden aan UI/UX design, klankborden met gebruikers (zorgverleners en ouderen) proberen wij het managen van zorg en het registreren van gegevens te vereenvoudigen. Maar is dit genoeg?

‘Dokter Watson’
In het kader van onze partnership met IBM werden wij afgelopen zomer uitgenodigd om kennis te maken met de Watson groep binnen IBM. Watson is een technologie voor cognitive computing. Watson kan natuurlijke taal verwerken, kan hypothesen genereren en evalueren en heeft een zelflerend vermogen. De lakmoesproef van Watson was het winnen van de Amerikaanse televisiequiz Jeopardy in 2010. Momenteel wordt Watson ingezet bij bepaalde  medische vraagstukken zoals het selecteren van de meest effectieve gepersonaliseerde behandeling van kanker. In het UMCG is in 2013 een pilot gestart met het inzetten van Watson.

Presentaties van IBM zien er altijd goed uit. Maar de presentatie over Watson was in die zin interessant omdat we meteen een link zagen met het digitaal werken binnen de zorg en specifiek de omgang met elektronische cliëntdossiers.
Wat zou een technologie als IBM’s Watson kunnen betekenen voor het EOD dat wij ontwikkelen? En kunnen we met de inzet van Watson meer meten en tegelijkertijd de administratielast van zorgverleners verminderen?

In het hierna volgende wordt op basis van een praktijk case (SamenOud) aangegeven wat de meerwaarde van een technologie als Watson zou kunnen zijn. Hierbij dient wel te worden opgemerkt dat naast cognitieve computing ook andere vormen van technologie nodig zijn (en blijven). Denk hierbij aan sensortechnologie in het kader van passief meten/registreren (zogenaamde Quantified Self). Kortom technologieën hebben elkaar nodig; nieuwe technologie ontstaat door oudere technologie.

‘Nurse Embrace’ (een case)
In de Oost-Groningen en Zuidoost-Drenthe worden ouderen begeleid door Ouderenzorg Teams die zijn opgericht in het kader van SamenOud (in internationaal verband Embrace genoemd).
Het integrale zorgmodel van SamenOud bestaat uit 2 fasen, namelijk;

  • het jaarlijks screenen van ouderen in de huisartsenpraktijk en
  • het organiseren van zorg en begeleiding op maat door een Ouderenzorg Team.

Voor het screenen worden gevalideerde vragenlijsten gebruikt (o.a. een self assessment op basis van een triage-instrument met de Intermed, GFI en de Welbevindenlijst). De ouderen worden naar aanleiding van de screening ingedeeld in een risicoprofiel (variërend van vitaal/robuust tot complex/zeer kwetsbaar). Afhankelijk van dit risicoprofiel wordt een ouderenadviseur of een wijkverpleegkundige als casemanager ingesteld.

Alle ouderen krijgen een zelfmanagementsupport- en preventieprogramma aangeboden dat gericht is op het blijven voeren van eigen regie en het zolang mogelijk gezond en zelfredzaam blijven. Ouderen met een complex en kwetsbaar profiel ontvangen structurele begeleiding (o.a. middels huisbezoeken) op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Risico’s worden in kaart gebracht en in samenspraak met de oudere wordt een zorgleefplan op maat ontwikkeld.

B&C Zorgbeheer vormt als het ware de ERP-applicatie van het gehele proces van;

  • populatie management (naar voorbeeld van Kaiser Permanente)
  • het leveren van samenhangende, preventieve en proactieve zorg op maat (conform het Chronic Care Model)
  • het verantwoorden van zorg richting alle stakeholders (zorgverlener, cliënt en haar directe omgeving, verzekeraar en onderzoek)

Elke discipline heeft haar eigen informatiebehoefte en maakt gebruik van instrumenten en vragenlijsten. Bijvoorbeeld de wijkverpleegkundige doet een anamnese en afhankelijk van de bevindingen/observaties maakt zij gebruik van additionele vragenlijsten om bepaalde gezondheidsrisico’s nader te onderzoeken (bijv. de U-care toolkit).

Elke discipline observeert, meet, interpreteert en rapporteert haar bevindingen. Hij/zij overlegt met collega’s zowel binnen als buiten het multidisciplinair overleg. En deze gegevens worden centraal in het persoonlijk dossier van de oudere vastgelegd.

Zoals bij de meeste ECD’s worden gegevens binnen het EOD B&C Zorgbeheer op een gestructureerde manier vastgelegd, veelal middels vragenlijsten, checklists en bepaalde rapportage-formats (sjablonen).

Bijvoorbeeld het zorgprofiel van een oudere wordt berekend op basis van een grotendeels gesloten vragenlijst. Antwoorden worden vertaald naar numerieke waarden die vervolgens op basis van een bepaalde formule leiden tot een zorgprofiel. Echter andere informatie (buiten de vragenlijst) en andere informatiebronnen (buiten het dossier) worden niet meegewogen. De relevantie van de informatie wordt grotendeels bepaald door de vraagstelling, en niet andersom!

Van data naar informatie
Een veel geciteerd onderzoek van Meryll Lynch stelt dat 80% van alle data ongestructureerd is en daardoor niet meegenomen kan worden in de besluitvorming. Door meer te registreren en te administreren middels gestructureerde instrumenten worden pogingen ondernomen om meer ongestructureerde data te converteren naar gestructureerde data. Hierdoor wordt wellicht de informatie relevant voor besluitvorming, echter de registratie- en administratieve lasten nemen ook toe.

In de praktijk van de ouderenzorg worden al veel maatregelen genomen om de registratielast te verminderen (mede omdat het meten zelf ook een belasting voor de oudere kan zijn);

  • Zelf actief meten: de vragenlijsten zijn zo opgesteld dat ouderen deze zelfstandig kunnen invullen.
  • Passief meten: het passief meten van lichaamsfuncties en handelingen middels sensortechnologie (bijv. stappenteller, hartslag, bloeddruk, temperatuur ed.).
  • Integratie tussen verschillende informatiesystemen: waardoor meer informatie uit verschillende bronnen beschikbaar wordt.

Echter veel informatie over/van de cliënt/oudere is ongestructureerd; observatieverslagen, rapportages, overdracht, correspondentie etc.

Theoretisch mag je veronderstellen dat veel antwoorden op vragen met betrekking tot bijvoorbeeld gezondheidsrisico’s besloten liggen in deze data. In plaats van het voorleggen van een vragenlijst aan een oudere om haar zorgprofiel c.q. gezondheidsrisico te genereren, willen wij het profiel destilleren op basis van een analyse van alle beschikbare informatie (gestructureerd en ongestructureerde data, objectieve meetresultaten en subjectieve rapportages en verslagen, afkomstig van meerdere bronnen (de oudere zelf, mantelzorgers, hulpverleners etc.)).

When Watson meets Embrace….
Met IBM Watson willen we nagaan of er een zorgprofiel gegenereerd kan worden zonder de daarvoor bestemde vragen lijst te gebruiken. Op dit moment wordt Watson vooral op experimentele basis ingezet op de behandeling van specifieke vormen van kanker. Een bredere inzet, bijvoorbeeld binnen een integraal zorgmodel als SamenOud, vergt dat Watson ook aangesloten wordt op databases met artikelen en onderzoeksresultaten van andere wetenschappen (verpleegkundig, (sociale) psychologie ed.)

In zo’n situatie verwachten wij dat Watson veel waarde toevoegt;

  • Door vraag en wedervraag zoekt het verbanden in ongestructureerde data.
  • Vervolgens geeft het een eerste schatting van het zorgprofiel op basis van de reeds aanwezige informatie (bijvoorbeeld de informatie over desbetreffende patiënt in het Huisartsen Informatie Systeem (HIS), ontslagbrieven van eerdere opnames, verslagen van (medische) behandelingen, rapportages van eerdere huisbezoeken etc.);
  • Het kan signaleren welke informatie ontbreekt om een nauwkeuriger schatting van het zorgprofiel te geven (helpen de juiste vragen te stellen, verwijzingen naar relevante bronnen met meer informatie);
  • Realtime adviseren welke verdiepingsvragen gesteld moeten worden op basis van de anamnese of welke instrumenten ingezet kunne worden;,/li>
  • Suggesties doen voor zorgleefplannen voor een specifieke oudere door zijn/haar specifieke probleemgebieden en gezondheidsrisico’s te relateren aan standaard classificatie systemen (zoals bijvoorbeeld ICF, Gordon, Omaha ed.);
  • Zorgverlener en oudere helpen met het inschatten van de haalbaarheid van zorgplan doelen. Het interpreteren en evalueren van de narratieve rapportages van zorgverleners, verslaglegging van de oudere zelf, verslagen van groepsactiviteiten.

Dit alles (en meer…) evidence based; elke optie, advies en suggestie is met bewijsvoering onderbouwd.

Echte liefde…
Technologie zoals dat van IBM Watson verbindt goede zorg met verantwoorde zorg. De zorgverlener kan zich concentreren op het geven van goede zorg en technologie kan de zorgverlener en de zorgvrager ondersteunen in het verantwoorden van die zorg, zonder administratieve lasten.

Watson en Embrace lijkt mij een goed huwelijk, er is echter nog wel een probleem; Watson spreekt nu nog alleen Engels. Maar echte liefde overwint dat wel……
Gerelateerde artikelen

Comments are closed.